
فرهنگ تونس ترکیبی زیبا از تأثیرات فرهنگ بربری، عربی، اسلامی و فرانسوی است که تاریخ و هویت مردم این کشور را شکل داده است. سنتها و آدابورسوم تونسی شامل جشنها و مراسم مذهبی مانند عید فطر و عید قربان است که با شور و شوق برگزار میشوند. ازدواجهای سنتی نیز با رقص، موسیقی و لباسهای سنتی برگزار میشوند و از مهمترین رویدادهای اجتماعی در این فرهنگ محسوب میشوند.
غذاهای تونسی به دلیل استفاده از ادویهها و طعمدهندههای متنوع، بسیار خوشمزه و معروف هستند. غذاهایی مانند کوس کوس (Couscous) که غذای ملی تونس به شمار میآید و بریک (Brik)، یک نوع خمیر پر شده با تخممرغ و مواد مختلف، از نمونههای برجسته این آشپزی هستند. حریصه (Harissa)، خمیر فلفل قرمز تند، نیز بهطور گسترده در غذاهای تونسی استفاده میشود.
لباسهای سنتی تونسی شامل جبه (Jebba) برای مردان و سفساری (Sefsari) برای زنان است. این لباسها در مناسبتهای خاص و جشنها پوشیده میشوند و نمایانگر هویت فرهنگی کشور هستند.
از جمله شهرهای فرهنگی تونس میتوان به پایتخت، با معماری تاریخی و بازارهای سنتیاش، و شهر کارتاژ که بقایای امپراتوری باستانی را در خود جای داده است، اشاره کرد. سوسه و صفاقس نیز با فرهنگ غنی و تاریخی خود از دیگر شهرهای مهم این کشور محسوب میشوند.
با ما همراه شوید تا بیشتر با فرهنگ رنگارنگ تونس آشنا شویم.
1. سه ریشه اصلی فرهنگی
1. بازارها یا سوقها

بازارها یا سوقها در فرهنگ تونسی جایگاه ویژهای دارند و بخشی از زندگی روزمره و تاریخ مردم این کشور محسوب میشوند. این بازارها که معمولاً در قلب شهرهای قدیمی یا مدینهها قرار دارند، فضایی پرجنبوجوش و پر از رنگ و بوهای مختلف هستند. بازدید از سوقها تجربهای است که فرهنگ، هنر و سنتهای تونسی را به شکلی زنده و ملموس نشان میدهد.
در سوقهای تونسی میتوان انواع کالاها از جمله پارچههای سنتی، زیورآلات دستساز، ادویهجات معطر و صنایعدستی را یافت. این بازارها محل تعاملات اجتماعی و ملاقات مردم نیز هستند و بهعنوان مکانی برای تبادل اخبار و ایجاد روابط اجتماعی عمل میکنند. فروشندگان در این بازارها اغلب با خنده و خوشرویی به مشتریان خوشآمد میگویند و چانهزدن برای قیمت کالاها بخشی جداییناپذیر از تجربه خرید در این بازارها است.
بازار پایتخت از معروفترین سوقها به شمار میآید که مجموعهای از محصولات متنوع و باکیفیت را عرضه میکند. سوقهای شهر سوسه و صفاقس نیز به خاطر ارائه محصولات محلی و حال و هوای منحصربهفردشان شهرت دارند. بازدید از این بازارها فرصتی است تا علاوه بر خرید، با فرهنگ و سنتهای تونسی آشنا شد و طعم واقعی زندگی تونسی را چشید.
2. حمامهای سنتی

حمامهای سنتی یا “Maisons des bains” در فرهنگ تونسی نقشی مهم و تاریخی دارند. این حمامها که بهعنوان بخشی از میراث عربی-اسلامی در تونس شناخته میشوند، تنها مکانی برای پاکیزگی نیستند، بلکه محیطی برای استراحت، اجتماع و برقراری روابط اجتماعی نیز محسوب میشوند. مردم تونس به حمامهای سنتی بهعنوان مکانی برای تجدید قوا و آرامش جسم و روح نگاه میکنند. این فضاها با استفاده از بخار و آب گرم به تسکین دردهای عضلانی و رفع خستگی کمک میکنند و خاصیتهای درمانی متعددی دارند.
مراسم رفتن به حمامهای سنتی برای مردم تونس نوعی تجربه اجتماعی نیز بهشمار میآید. افراد بهخصوص زنان، در این مکانها به گفتگو و تبادل اخبار میپردازند و این سنت قدیمی هنوز در میان جامعه تونسی محبوبیت دارد.
ساختار حمامهای سنتی معمولاً شامل بخشهای مختلفی مانند اتاق گرم، اتاق سرد و فضای شستوشو است. معماری این حمامها با کاشیهای رنگارنگ و طراحیهای زیبا، جلوهای خاص به آنها بخشیده و این تجربه را به یک سنت فرهنگی و هنری تبدیل کرده است.
“Maisons des bains” در کنار کارکرد بهداشتی و درمانی خود، نمادی از پیوند عمیق فرهنگ تونسی با ارزشهای تاریخی و اجتماعی است و بهعنوان فضایی برای همبستگی و معاشرت مردم، جایگاه ویژهای در این فرهنگ دارد.
3. شاهینبازی

بازداری یا شاهینبازی در فرهنگ تونسی یک سنت دیرینه و باارزش است که نشاندهنده پیوند عمیق مردم این کشور با طبیعت و تاریخ آنهاست. این فعالیت نه تنها به عنوان یک ورزش، بلکه به عنوان بخشی از میراث فرهنگی تونس شناخته میشود و به نسلهای بعدی منتقل میگردد. بازداری در تونس به مهارت و صبر فراوانی نیاز دارد و بازداران باید دانش کاملی از رفتار و نیازهای شاهینها داشته باشند.
این سنت در مناطق مختلف تونس، بهویژه در مناطق بیابانی و روستایی که شکار با شاهین بخشی از زندگی روزمره بوده، رواج داشته است. بازداری در گذشته به عنوان روشی برای شکار غذا و تامین نیازهای خانوادهها استفاده میشد. امروزه این فعالیت بیشتر به عنوان یک هنر و نمایش در جشنوارهها و رویدادهای فرهنگی دیده میشود و مورد توجه گردشگران نیز قرار گرفته است.
شاهینها در فرهنگ تونسی نماد قدرت، شجاعت و آزادی هستند و تربیت آنها به شیوهای خاص انجام میشود که به ایجاد ارتباطی قوی بین انسان و پرنده میانجامد. بازداری در تونس همچنان بهعنوان نمادی از افتخار ملی و هویت فرهنگی محسوب میشود و بازدارانی که در این هنر مهارت دارند، با احترام ویژهای در جامعه نگریسته میشوند. این هنر قدیمی، میراثی زنده و پرفروغ است که همچنان بخشی از فرهنگ تونس باقی مانده است.
2. خوشبختی مردم تونس

شادی در فرهنگ تونس ارتباط نزدیکی با تعاملات اجتماعی، خانواده و جشنها دارد. مردم تونس به جشنها و گردهماییهای خانوادگی اهمیت زیادی میدهند و این امر یکی از عوامل اصلی احساس شادی و رضایت در میان آنهاست. موسیقی و رقصهای سنتی، مانند موسیقی مالوف، جزء جداییناپذیر فرهنگ تونسی هستند و در جشنها و مراسمها به کار میروند و فضای شاد و مفرحی را ایجاد میکنند.
غذاهای خوشمزه و متنوع تونسی نیز نقشی در ایجاد حس خوشبختی دارند. سفرههای رنگارنگ و پذیرایی از مهمانان با غذاهایی مانند کوس کوس و بریک، تجربهای لذتبخش برای افراد فراهم میکند که نشاندهنده عشق و احترام به دیگران است.
در سالهای اخیر، گزارشهای جهانی مرتبط با شادی، مانند گزارش جهانی شادی، معیارهایی همچون سطح رفاه، حمایت اجتماعی، و کیفیت زندگی را برای ارزیابی شادی در کشورهای مختلف بررسی میکنند. تونس در این گزارشها جایگاه متوسطی دارد و عواملی مانند نوسانات اقتصادی و مسائل سیاسی بر سطح شادی عمومی تأثیرگذار بودهاند. با این حال، مردم تونس به واسطه تواناییشان در حفظ پیوندهای خانوادگی و اجتماعی، همچنان روحیهای مثبت و قوی دارند.
مردم تونس با وجود چالشها، با پایبندی به ارزشهای سنتی و فرهنگی، راههایی برای شادی و رضایت در زندگی خود پیدا میکنند و این روحیه اجتماعی به آنها کمک میکند تا در لحظات سخت نیز خوشبین و امیدوار بمانند.
3. زندگی اجتماعی در تونس

زندگی اجتماعی در تونس با تأکید بر پیوندهای خانوادگی، دوستی و اجتماعهای محلی تعریف میشود. خانواده نقش محوری در زندگی تونسیها دارد و معمولاً اعضای خانوادههای گسترده در کنار یکدیگر زندگی میکنند یا ارتباط نزدیکی با هم دارند. مهماننوازی یکی از ویژگیهای برجسته مردم تونس است و افراد بهطور معمول میهمانان را با غذاها و نوشیدنیهای سنتی پذیرایی میکنند.
مردم تونس به شادی و جشن علاقه زیادی دارند و این امر در رویدادها و جشنهای محلی مانند عروسیها، جشنهای مذهبی و مراسم سنتی مشهود است. موسیقی و رقص بخشی از این مراسمها هستند و افراد از این فرصتها برای ابراز خوشحالی و اتحاد استفاده میکنند. این کشور همچنین در زمینه شادی و رضایت اجتماعی، رکوردهای جالبی در گزارش جهانی شادی داشته است که نشاندهنده روحیه مثبت و انعطافپذیر مردم است.
کافهها و بازارهای سنتی مکانهایی محبوب برای تجمعات اجتماعی هستند که مردم برای تبادل اخبار، گفتگو و گذراندن وقت با دوستان و خانواده به آنجا میروند. فضای گرم و صمیمانه این مکانها باعث میشود که مردم به تعاملات اجتماعی بیشتر بپردازند و روابط خود را تقویت کنند.
فعالیتهای اجتماعی دیگر شامل حضور در مراسمهای فرهنگی و رویدادهای هنری میشود که جوانان و بزرگترها را به مشارکت در امور جمعی تشویق میکند.
4. غذاهای تونسی

غذاهای تونسی ترکیبی از تأثیرات مدیترانهای، عربی و بربری است که به دلیل استفاده از ادویهها و مواد تازه، طعمهای منحصربهفردی دارد. یکی از معروفترین غذاهای تونسی کوس کوس (Couscous) است که به عنوان غذای ملی این کشور شناخته میشود. کوس کوس معمولاً با سبزیجات، گوشت یا ماهی سرو میشود و با ادویههای محلی طعمدار میگردد.
بریک (Brik) نیز یکی از غذاهای محبوب تونسی است که نوعی خمیر نازک پر شده با تخممرغ، تن ماهی یا گوشت چرخکرده به همراه سبزیجات و ادویههای معطر است. این غذا بهویژه در ماه رمضان بسیار مصرف میشود و به عنوان پیشغذا یا غذای اصلی سرو میشود.
یکی دیگر از غذاهای معروف تونسی، لاجمی (Lajmi) یا خورش گوشت است که با گوشت گاو یا بره و انواع سبزیجات و ادویههای مختلف پخته میشود. همچنین شکشوکا (Shakshouka) که ترکیبی از گوجهفرنگی، فلفل دلمهای، تخممرغ و ادویهها است، از غذاهای ساده و خوشطعم تونس محسوب میشود.
حریصه (Harissa)، خمیر فلفل قرمز تند، یکی از مهمترین چاشنیهای تونسی است که به همراه غذاها سرو شده و طعمی تند و خاص به آنها میبخشد.
دسرهای تونسی نیز بسیار متنوع و خوشمزه هستند. باقلاوا (Baklava) و مقرود (Makroud) که با خرما و آرد سمولینا تهیه میشوند، از محبوبترین شیرینیها در این کشور هستند و در مناسبتهای خاص سرو میشوند.
غذاهای تونسی با طعمهای متنوع و مواد اولیه تازه، نمایانگر تاریخ و فرهنگ غنی این کشور هستند و تجربهای فراموشنشدنی برای هر دوستدار غذای اصیل محسوب میشوند.
5. روابط در تونس

روابط عاشقانه و دوستیابی در فرهنگ تونس ترکیبی از سنتهای قدیمی و تأثیرات مدرن است. در گذشته، روابط عاشقانه بیشتر تحت نظارت خانوادهها بود و ازدواجهای سنتی با واسطهگری و هماهنگی خانوادهها صورت میگرفت. هنوز هم در بسیاری از مناطق، احترام به خانواده و مشورت با آنها در مراحل ابتدایی روابط یک امر بسیار مهم تلقی میشود.
با این حال، تأثیرات جهانی و ارتباطات بینالمللی در چند دهه اخیر باعث شده تا دیدگاه جوانان تونسی نسبت به دوستیابی و روابط عاشقانه تغییر کند. امروزه، بسیاری از جوانان تونسی در شهرهای بزرگ مانند سوسه و صفاقس از روشهای مدرنتری برای آشنایی و ایجاد روابط عاشقانه استفاده میکنند. استفاده از رسانههای اجتماعی و فضاهای مجازی برای آشنایی و ارتباط برقرار کردن به یک امر معمول تبدیل شده است.
روابط عاشقانه در تونس معمولاً با احترام به ارزشهای فرهنگی و دینی همراه است. در بسیاری از موارد، روابط باید با موازین اجتماعی و مذهبی سازگار باشند و ازدواج همچنان بهعنوان هدف نهایی در نظر گرفته میشود. جشنهای ازدواج در تونس بسیار بزرگ و پرشور هستند و با موسیقی، رقص و لباسهای سنتی مانند جبه و سفساری همراه میشوند که نشاندهنده پیوند عمیق میان عشق و هویت فرهنگی در این کشور است.
6. پرورش فرزندان در تونس

والدین تونسی به فرزندان خود با عشق و احترام رفتار میکنند و تربیت فرزندان یکی از ارکان اصلی زندگی خانوادگی در تونس است. در فرهنگ تونس، خانواده از جایگاه ویژهای برخوردار است و والدین تلاش میکنند تا ارزشهای خانوادگی، احترام به بزرگترها و اصول اخلاقی را به فرزندان خود بیاموزند. در این فرهنگ، ارتباط نزدیک و صمیمی بین اعضای خانواده اهمیت بسیاری دارد و والدین، فرزندان خود را تشویق به بیان احساسات و تعامل با دیگران میکنند.
والدین تونسی معمولاً از ترکیبی از محبت و انضباط در تربیت فرزندان استفاده میکنند. آنها با نشان دادن محبت و حمایت، به فرزندان خود احساس امنیت و اطمینان میدهند و در عین حال، اصول انضباطی را برای آموزش احترام و مسئولیتپذیری به کار میگیرند. اهمیت آموزش و تحصیل در خانوادههای تونسی بسیار بالاست و والدین به فرزندان خود توصیه میکنند که با تلاش و پشتکار به موفقیت دست یابند.
از سوی دیگر، والدین تونسی سعی میکنند سنتها و ارزشهای فرهنگی را به نسلهای جدید منتقل کنند. شرکت در مراسم مذهبی و اجتماعی، مانند جشنهای عید فطر و عید قربان، فرصتی برای تقویت پیوندهای خانوادگی و آشنایی فرزندان با فرهنگ و تاریخ کشورشان فراهم میکند. در نتیجه، والدین تونسی تلاش میکنند تا فرزندان خود را در محیطی پر از محبت، احترام و آگاهی فرهنگی پرورش دهند.
7. فرهنگ کار در تونس

فرهنگ کاری در تونس ترکیبی از تأثیرات سنتی و مدرن است که ویژگیهای منحصربهفردی دارد. احترام به سلسلهمراتب در محیطهای کاری اهمیت زیادی دارد و معمولاً مدیران و افراد با مقام بالاتر تصمیمگیرنده اصلی هستند. با این حال، همکاری و کار تیمی نیز در محیطهای کاری تونسی مورد توجه قرار میگیرد. روابط شخصی و اعتماد بین همکاران نقش مهمی در تسهیل امور کاری ایفا میکند.
تونس بهعنوان کشوری با گذشتهای اسلامی، اهمیت زیادی به احترام و ادب در برخوردهای کاری میدهد. کارمندان معمولاً به شیوهای رسمی با یکدیگر صحبت میکنند و حفظ احترام بین افراد در محیط کار بسیار مهم است. جلسات کاری اغلب با خوشامدگویی و صحبتهای کوتاه آغاز میشود تا فضایی دوستانه و آشنا ایجاد شود.
در فرهنگ کاری تونس، زمان و مدیریت آن نیز مورد توجه قرار دارد، اما ممکن است در مقایسه با کشورهای غربی انعطافپذیری بیشتری داشته باشد. مردم تونس به برقراری تعادل بین کار و زندگی شخصی اهمیت میدهند و استراحتهای نیمروزی برای ناهار و استراحت کوتاه بسیار معمول هستند.
زنان تونسی در دهههای اخیر بهطور فزایندهای وارد محیطهای کاری شدهاند و در مشاغل مختلفی فعالیت میکنند. قوانین کشور برای حمایت از برابری جنسیتی در محیط کار پیشرفتهای قابل توجهی داشته است و زنان در بسیاری از موقعیتهای مدیریتی و حرفهای حضور دارند.
8. لباسهای سنتی تونس

لباسهای سنتی تونسی بازتابدهنده تاریخ، فرهنگ و هویت این کشور هستند و هنوز هم در مناسبتهای خاص، جشنها و مراسمهای رسمی پوشیده میشوند. یکی از مهمترین و مشهورترین لباسهای سنتی تونسی، جبه است. این لباس بلند و گشاد برای مردان طراحی شده و معمولاً از پارچههای نرم و سبک مانند پنبه یا ابریشم ساخته میشود. جبه دارای آستینهای بلند و بسته است و بهطور معمول در مراسم مذهبی یا جشنهای رسمی پوشیده میشود. مردان تونسی معمولاً این لباس را با یک شال یا کلاه سنتی به نام چاشیه (Chachia) تکمیل میکنند که نماد هویت فرهنگی است.
برای زنان تونسی، یکی از لباسهای سنتی مهم سفساری (Sefsari) است. سفساری یک لباس بلند و ساده است که از پارچههای سبک و رنگارنگ دوخته میشود. این لباس اغلب با ملا (Mla) که نوعی مقنعه یا پوشش سر است، همراه میشود. زنان تونسی در مراسم خاص مانند عروسیها یا جشنهای مذهبی سفساری را به همراه جواهرات سنتی و گلهای تزئینی میپوشند.
فستانهای سنتی تونس نیز معمولاً از پارچههای گرانقیمت و زیبا مانند ابریشم یا مخمل ساخته میشوند و با تزئینات برجستهای همچون سوزندوزی و گلدوزی تزئین میشوند. در مراسم عروسی، زنان تونسی اغلب از ملابس (ملابس عرس) استفاده میکنند که لباسهای مخصوص عروسی هستند و با جواهرات، تورهای شفاف و گاهی تاجهای زیبا آراسته میشوند.
این لباسها نه تنها به زیبایی و شیک بودن توجه دارند، بلکه نماد فرهنگ و سنتهای اصیل تونس نیز هستند که همچنان در زندگی روزمره مردم این کشور جایگاه ویژهای دارند.
9. سه شهر فرهنگی
1. تبربکه

تبربکه یکی از شهرهای تاریخی و زیبا در شمال تونس است که در کنار دریای مدیترانه واقع شده است. این شهر بهویژه بهخاطر سواحل زیبای خود، امکانات گردشگری و تاریخ غنیاش شناخته شده است. تبربکه در گذشته مرکز مهمی برای تجارت و فرهنگ در دوران روم باستان بود و آثار تاریخی زیادی از آن دوران در این شهر باقی مانده است. قلعه تبربکه یکی از جاذبههای اصلی این شهر است که بهعنوان نمادی از تاریخ نظامی و معماری تونس شناخته میشود.
همچنین تبربکه بهعنوان یکی از مقاصد محبوب برای غواصی شناخته میشود، چرا که آبهای اطراف آن غنی از زیستبومهای دریایی متنوع است. شهر تبربکه همچنین بهخاطر فستیوالهای موسیقی و فرهنگیاش که در طول سال برگزار میشود، شهرت دارد و به محلی برای آشنایی با فرهنگ و هنر تونس تبدیل شده است.
2. سیدی بوسعید

سیدی بوسعید یکی از زیباترین و معروفترین شهرهای تونس است که در کنار دریای مدیترانه واقع شده و بهعنوان یک مقصد گردشگری محبوب شناخته میشود. این شهر تاریخی با خانههای سفید و درهای آبیاش شهرت دارد که الهامبخش هنرمندان بسیاری بوده است.
معماری منحصر به فرد سیدی بوسعید که ترکیبی از عناصر عربی و اندلسی است، آن را به یک مکان دیدنی تبدیل کرده است. خیابانهای سنگفرش شده و کافههای دنج در کنار ساحل، زیبایی خاصی به این شهر میبخشند. سیدی بوسعید همچنین بهعنوان محل سکونت هنرمندان و نویسندگان شناخته شده و در آنجا گالریهای هنری و کارگاههای خلاقانه بسیاری وجود دارد. این شهر از جاذبههای فرهنگی و طبیعی برخوردار است و یکی از مراکز مهم فرهنگی تونس محسوب میشود.
3. کیروان

کیروان یکی از مهمترین و تاریخیترین شهرهای تونس است که در مرکز این کشور واقع شده و به عنوان یکی از مقدسترین شهرهای اسلام شناخته میشود. این شهر در قرن هفتم میلادی تأسیس شده و به دلیل داشتن مسجد بزرگ کیروان (مسجد عقبه بن نافع) شهرت جهانی دارد. مسجد عقبه یکی از بزرگترین و مهمترین مساجد در جهان اسلام است و معماری آن نمایانگر سبکهای مختلف معماری اسلامی است.
کیروان نه تنها از نظر مذهبی بلکه از نظر فرهنگی و تاریخی نیز اهمیت زیادی دارد. این شهر به عنوان مرکز آموزش و علم در دوران قرون وسطی شناخته میشد و بسیاری از علمای بزرگ اسلامی از این شهر برخاستهاند. همچنین، بازارهای سنتی و معماری قدیمی آن جذابیت خاصی دارند. کیروان همچنین به عنوان یکی از میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.
مهمترین نکات درباره فرهنگ کشور تونس
فرهنگ تونس، با تاریخ و سنتهای غنی، بازتابی از هویت و تمدن چند هزار ساله این کشور است. این فرهنگ نه تنها تحت تأثیر تاریخچه پیچیدهای قرار دارد، بلکه از ترکیب تأثیرات عربی، اسلامی، آفریقایی و مدیترانهای شکل گرفته است.
یکی از سنتهای برجسته تونس، شکار با شاهین یا بازشکاری است. این سنت که ریشه در دوران باستان دارد، به عنوان یک هنر و تفریح خاص در جوامع تونسی به شمار میآید. در این سنت، شاهینها به عنوان شکارچیان ماهر برای صید پرندگان دیگر آموزش داده میشوند و مراسمهای ویژهای به این منظور برگزار میشود.
حمامهای درمانی نیز بخشی از فرهنگ سنتی تونس هستند. این حمامها که بیشتر به عنوان “حمامهای تونس” یا “حمامهای تاریخی” شناخته میشوند، نه تنها به عنوان محلهای استراحت بلکه به عنوان مکانهایی برای درمان و بهبود سلامت جسمی و روحی نیز کاربرد دارند. این حمامها با طراحیهای منحصر به فرد و استفاده از بخار و آب گرم، همچنان محبوبیت زیادی در میان مردم دارند.
غذاهای تونس به دلیل تنوع و طعمهای متفاوت، جزء جذابترین بخشهای فرهنگ این کشور محسوب میشود. از جمله غذاهای معروف تونسی میتوان به کوس کوس (Couscous)، شوربا (Shorba)، و برک (Brik) اشاره کرد. این غذاها با استفاده از ادویههای خاص، طعمهای معطر و بینظیری دارند که نمایانگر تاریخ و جغرافیای غنی تونس هستند.
لباسهای سنتی تونسی نیز جزئی از فرهنگ غنی این کشور به شمار میآید. جبه، یک لباس بلند و گشاد مخصوص مردان، و سفساری، لباس مخصوص زنان، از جمله لباسهای سنتی هستند که در مناسبتهای خاص و جشنها پوشیده میشوند.
شهرهای تاریخی تونس، همچون تونس، کیروان و سوسه، با آثار تاریخی و معماری زیبا، علاوه بر جذب گردشگران، نمادی از فرهنگ غنی و تاریخ این کشور هستند. این شهرها به عنوان مراکز فرهنگی و مذهبی، همیشه در زندگی اجتماعی و فرهنگی تونس نقش مهمی ایفا کردهاند.